Sa mundo ng pulitika at showbiz, maraming mukha ang nagiging legend—mga tauhan na hindi na mabubura sa kasaysayan ng Pilipinas, na nagiging simbolo ng pag-asa, pagkakamali, at pagbangon. Isa sa mga ito si Joseph Ejercito Estrada, o mas kilala bilang Erap, ang aktor na nagpakita ng lakas sa mga pelikulang aksyon, ang politiko na nagbigay ng tinig sa masa, at ang dating pangulo na nagdulot ng pinakamalaking kontrobersya sa modernong kasaysayan ng bansa. Ngunit sa Oktubre 2025, sa edad na 88, hindi na siya yung lalaking nakikita sa mga rally, naglalaro ng basketball sa kalsada, o nagbibigay ng matapang na talumpati sa TV. Hindi na siya lumalabas sa publiko, hindi na kandidato sa anumang posisyon, at hindi na ang sentro ng anumang political storm. Bakit nga ba nawala ang dating “Pangulo ng Masa” sa mata ng lahat? Hindi ito dahil sa galit o pagkatalo—ito ay isang desisyon ng pagtanda, pagre-reflect, at pagbibigay ng espasyo sa kanyang legacy na patuloy na nabubuhay sa kanyang mga anak. Sumama tayo sa kanyang kwento, mula sa mga ilaw ng Tondo hanggang sa tahimik na mga araw sa San Juan, at tuklasin kung ano ang tunay na nangyayari kay Erap ngayon.

Ang Simula: Mula Tondo Boy Hanggang Action Star Ng Bayan

Ipinanganak noong Abril 19, 1937, sa isang simpleng bahay sa Tondo, Manila, si Jose Marcelo Ejercito—o Erap, na nagmumula sa pagbabago ng kanyang initials na JE sa “Erap”—ay hindi destined para sa karangyaan. Ikawalo siya sa sampung anak nina Emilio Ejercito Sr., isang engineer na galing sa Santa Cruz, Manila, at Maria Marcelo-Ejercito, na nagmula rin sa Tondo. Lumaki siya sa gitna ng kahirapan ng lungsod, na naglaro ng basketball sa mga eskina at nagtrabaho bilang model sa edad na 13 para makatulong sa pamilya. “Ang Tondo ang naghubog sa akin—dun ko natutunan ang laban para sa masa,” naikuwento niya minsan sa isang lumang dokumentaryo. Sa kabila ng galing sa Ateneo de Manila University, hindi siya nagtapos; sa halip, lumipat siya sa mundo ng pag-arte, na nagiging kanyang unang pag-ibig.

Noong 1956, sa edad na 19, nag-debut siya sa pelikulang “Ligaya,” ngunit hindi agad siya sumikat. Sa mga sumunod na taon, naging action star siya na nagpa-relate sa maraming Pilipino—mula sa “Asbo Zapata: Walang Hanggang Paalam” noong 1972 hanggang sa “The Godfathers” series na nagbigay sa kanya ng image bilang bayani ng mahihirap. Sa loob ng tatlong dekada, gumawa siya ng mahigit 100 pelikula, na nagbigay sa kanya ng higit sa 30 acting awards, kabilang ang mga FAMAS Best Actor. “Sa pelikula, nakikita ko ang totoong buhay ng tao—ang galit, ang saya, at ang pag-asa,” sabi niya sa isang interview noong 1990s. Ngunit hindi lamang siya aktor; siya ay isang taong naghahanap ng mas malaking stage, at iyon ay ang pulitika.

Sa 1967, tumakbo siya para sa pagka-mayor ng San Juan, ngunit natalo. Hindi siya sumuko; noong 1969, manalo na siya pagkatapos ng electoral protest, at nagtagal doon hanggang 1986. Sa kanyang termino, binago niya ang dating tahimik na bayan ng San Juan—nagtayo ng mga eskwelahan, ospital, at infrastructure na nagbigay ng trabaho sa marami. “San Juan ay nagiging modelo ng pag-unlad para sa lahat,” pagmamalaki niya. Ito ang nagsimulang magpaakyat sa kanya sa mas mataas na posisyon: noong 1987, naging senador siya sa unang post-EDSA election, kung saan naging chairman siya ng mga komite sa rural development at public works. Doon, ipinasa niya ang mga batas tulad ng irrigation projects at proteksyon sa kalabaw, na nagbigay ng direktang tulong sa mga magsasaka. “Ang pulitika ay hindi para sa sikat; para sa serbisyo,” ang kanyang mantra noon.

Ang Pag-akyat Sa Pinakamataas: Mula Bise Presidente Hanggang Pangulo Ng Masa

Ang tunay na pag-akyat ay dumating noong 1992, nang maging bise presidente siya sa ilalim ni Fidel V. Ramos. Bilang VP, naging chairman siya ng Presidential Anti-Crime Commission, na nagdulot ng pagbaba ng crime rate sa 30 porsyento sa kanyang termino. “Labanan natin ang krimen nang hindi nanggagalaiti ng dugo ng inosente,” ang kanyang linyang nag-echo sa maraming kampanya. Ngunit ang pinakamataas na tuktok ay noong 1998: nanalo siya ng pagkapangulo sa pinakamalaking margin sa kasaysayan—mahigit 10 milyong boto—na nagiging ika-13 Pangulo ng Pilipinas. “Ako ay pangulo ng masa, hindi ng elite,” ang kanyang inaugural speech na nagbigay-ng-galak sa milyun-milyong Pilipino na nakakita ng sarili sa kanya.

Sa kanyang termino mula 1998 hanggang 2001, nag-focus siya sa mga programa para sa mahihirap: ang Lingap Para Sa Mahihirap na nagbigay ng libreng gamot at pagkain sa 1.5 milyong pamilya, ang urban poor housing projects, at ang pagbaba ng kahirapan mula 36 porsyento hanggang 31 porsyento. “Mula sa sinapupunan hanggang sa libingan, lahat ng pangangailangan ng masa ay aasikasuhin,” ang kanyang motto. Ngunit hindi lahat ay perpekto. Ang kanyang gobyerno ay napalibutan ng mga akusasyon ng korapsyon, lalo na ang pagtanggap ng P130 milyong mula sa tobacco excise tax na nagdulot ng impeachment noong Nobyembre 2000. Ang EDSA Dos sa Enero 2001 ay nagdulot ng kanyang pag-alis—ang unang peaceful ouster ng isang pangulo sa Pilipinas. “Hindi ako magnanakaw; ito ay pulitikal na pag-atake,” ang kanyang depensa, na nag-iwan ng malalim na sugat sa kanyang reputasyon.

Pagkatapos ng pag-alis, bumalik siya sa San Juan bilang mayor noong 2007, at muling nanalo sa 2013 hanggang 2019 bilang mayor ng Manila. Sa kanyang termino doon, nagbigay siya ng libreng libing, uniporme sa mga estudyante, at pagpapabuti ng mga ospital. “Manila ay para sa lahat, hindi lang sa mayayaman,” sabi niya. Ngunit sa 2019, hindi na siya tumakbo ulit—naging oras na ng pag-asa sa kanyang mga anak.

Ang Pagbagsak At Pagbangon: Mula Impeachment Hanggang Absuwelto

Ang 2001 ay hindi katapusan para kay Erap. Inaresto siya noong Abril dahil sa plunder, ngunit sa bilangguan, nagpatuloy ang kanyang suporta mula sa masa—nanalo pa siya bilang mayor ng San Juan habang nakakulong. Noong 2007, naabsuwelto siya ng Sandiganbayan, at noong 2007 din, nagpardon si Gloria Macapagal-Arroyo, na nagbalik ng kanyang karapatan. “Ang Diyos ang aking hukom, hindi ang tao,” ang kanyang pahayag na nagbigay ng pag-asa sa kanyang mga tagahanga. Ito ang nagsimulang magpa-back sa kanyang political life, ngunit may bagong pananaw—hindi na siya nagmamadali sa kapangyarihan, kundi nagpo-focus sa legacy.

Sa mga sumunod na taon, naging bahagi siya ng Pwersa ng Masang Pilipino, ang kanyang partido, na nagpo-support sa mga kandidato tulad ng kanyang mga anak. Si Jinggoy Estrada, kanyang panganay kay Loi, ay naging senador mula 2004 hanggang 2016, at muling nanalo sa 2022 bilang Senate President Pro Tempore. Si JV Ejercito, kanyang anak kay GV, ay naging mayor ng San Juan at ngayon ay Deputy Majority Leader sa Senado. “Sila ang nagpapatuloy ng aking laban para sa masa,” sabi niya sa isang lumang interbyu. At sa 2025 midterm elections, ang kanyang dynasty ay aktibo: lima sa kanyang pamilya ang tumatakbo, mula sa Laguna hanggang sa San Juan, na nagiging patunay na ang Erap legacy ay hindi natatapos sa kanya.

Ngunit ang tunay na dahilan ng kanyang pag-alis sa publiko ay hindi ang pulitika—ito ay ang pagtanda at kalusugan. Sa kabila ng mga lumang COVID-19 na hamon noong 2021, kung saan nasa ICU siya ngunit nakabangon, nananatili siyang matatag. Sa kanyang ika-88 kaarawan noong Abril 19, 2025, nagpaabot ng mensahe ang kanyang anak na si JV: “Happy birthday, Dad. Sana’y mabuti ang kalusugan mo at patuloy kang maging inspirasyon.” Ito ang nagpapakita ng kanyang bagong buhay—tahimik, private, at puno ng pasasalamat.

Ang Buhay Ngayon: Tahimik Na Refleksyon Sa San Juan

Sa Oktubre 2025, si Erap ay naninirahan sa kanyang tahanan sa San Juan, kasama ang asawang si Luisa “Loi” Pimentel-Ejercito, na pareho nilang binigyang-pugay ng Senado noong Pebrero 4, 2025. Ang Senate Resolutions 1295 at 1296 ay nagho-honor sa kanila para sa “invaluable contributions” sa bansa—siya para sa kanyang paglaban sa kahirapan at pagiging makabayan, tulad ng kanyang boto laban sa US bases extension noong 1991, at si Loi para sa kanyang serbisyo sa mga ospital tulad ng San Lazaro at National Mental Health. “Ang mga ito ay nagpapaalala sa akin ng mga halaga na itinuro nila sa amin: integridad, dedikasyon, at responsibilidad sa kapwa Pilipino,” sabi ng kanyang apo sa seremonya.

Ngayon, hindi na siya aktibo sa kampanya; sa halip, nagre-reflect siya sa kanyang buhay, nagbabasa ng aklat tulad ng kanyang memoir na inilunsad noong 2025 na “ERAP: Pangulo ng Masa,” isang koleksyon ng mga larawan mula sa kanyang mga photographer. Sa kanyang Facebook page, na may mahigit 730,000 followers, madalas na nagpo-post ng simpleng mensahe ng suporta sa kanyang pamilya at mga proyekto para sa masa. “Nagre-retire na ako sa pulitika, ngunit hindi sa serbisyo,” ang kanyang pahayag sa isang lumang clip na nag-viral ulit. Ang kanyang araw-araw ay puno ng family time—nagbo-bonding sa mga apo, naglalaro ng golf sa kanyang bakuran, at nag-o-observe ng kanyang kalusugan sa tulong ng kanyang doktor. Hindi na siya nag-iinom ng alak publicly, at nagpo-focus sa healthy living, na nagiging inspirasyon sa kanyang mga anak.

Sa gitna ng 2025 midterm elections, sinusuportahan niya ang kanyang dynasty mula sa likod ng kurtina: si Jinggoy at JV sa Senado, si Jackie sa Laguna, at iba pa. “Sila ang magpapatuloy ng laban ko,” sabi niya sa isang private interview. Ito ang dahilan kung bakit hindi na siya nakikita—hindi nawawala, kundi nagbibigay ng espasyo para sa susunod na henerasyon. Sa isang mundo na puno ng maingay na pulitika, ang kanyang tahimik ay nagiging malakas na pahayag ng katapatan.

Ang Legacy: Isang Mandirigma Na Hindi Natatapos

Ang kwento ni Erap Estrada ay hindi tungkol sa pagbagsak mula sa EDSA Dos o sa plunder trial—ito ay tungkol sa pagbangon ng isang taong hindi sumusuko. Mula sa Tondo boy na nagiging action star, hanggang sa pangulo na nagbigay ng pagkain sa mesa ng mahihirap, siya ay paalala na ang buhay ay puno ng plot twists, ngunit ang tunay na tagumpay ay nasa puso ng mga hinintay mo. Sa 2025, habang ang kanyang pamilya ay lumalaban sa elections, si Erap ay nananatili bilang honorary citizen ng Tondo, isang titulo na ibinigay sa kanya noong 2019 para sa kanyang walang hanggang pagmamahal sa masa.

Sa kanyang edad na 88, ang kanyang mensahe ay simple: “Ang buhay ay hindi tungkol sa panalo sa bawat laban, kundi sa pagtayo pagkatapos ng bawat pagkakamali.” Ito ang nagpapaliwanag kung bakit hindi na siya nakikita—hindi siya nawala; nagre-retire siya nang may dignidad, nagpo-focus sa kalusugan at pamilya habang ang kanyang diwa ay patuloy na sumisigaw sa bawat boto ng kanyang mga anak. Sa susunod na pagkakataon na marinig mo ang kanyang pangalan sa balita, tandaan mo: si Erap ay hindi lang isang dating pangulo; siya ay isang kwento ng Pilipino na lumaban, nagmamahal, at nananatiling buhay sa puso ng bayan. Hanggang ngayon, ang kanyang ngiti sa mga lumang pelikula ay nagpapaalala: ang masa ay hindi nawawala; sila ang tunay na bituin.