Sa mundo ng pagluluto, madalas ay ang mga lihim na recipe ang nagiging daan sa tagumpay—ngunit para kay Fu Pei-mei, ang tunay na lihim ay ang kanyang buong buhay mismo, puno ng pagsubok, pagbabago, at hindi inaasahang koneksyon sa isa sa pinakakontrobersyal na pamilya sa kasaysayan ng Pilipinas. Ipinanganak noong Oktubre 1, 1931, sa I City, Liaoning, sa gitna ng mayamang lupa ng Manchuria sa hilagang China, si Fu ay lumaki sa isang pamilyang puno ng ginhawa at katatagan. Ang kanyang ama, isang kilalang opisyal sa gobyerno ng Republic of China, ay nagbigay sa kanila ng buhay na walang kakulangan—mga malalaking bahay, mga lingguhang handaan, at mga katulong na naghahanda ng bawat ulam. “Parang prinsesa ako noon,” naaalala niya sa kanyang autobiography na What She Put on the Table, “walang oras para sa kusina dahil may mga tao na ang gumagawa noon para sa’yo.” Sa edad na 15, hindi niya alam kung paano maghugas ng plato, lalo na magluto ng simpleng sabaw. Ngunit ang kapalaran, gaya ng madalas sa kasaysayan ng China, ay hindi nagpapakita ng awa sa mga mayayaman.

Noong 1946, ang duguang Chinese Civil War—ang laban sa pagitan ng Nationalist Kuomintang at ang mga Communist ng Mao Zedong—ay sumiklab nang mas matindi, na nagdulot ng kaguluhan sa buong bansa. Sa gitna ng mga bombilya at pagtakbo ng mga sundalo, napilitan ang pamilya ni Fu na iwan ang kanilang tirahan sa Manchuria. “Parang panaginip na masama,” kwento niya sa mga lumang interbyu, “bigla na lang ay wala na ang aming bahay, at kami ay nagiging mga refugee.” Naglakbay sila patungong hilaga, naghahanap ng kaligtasan, hanggang sa 1949, nang matalo ang Nationalists at magtatag ng People’s Republic of China. Kasabay ng mahigit dalawang milyong iba pang Nationalist supporters, migrante, at sundalo, lumipat ang pamilya ni Fu sa isla ng Taiwan, na naging huling kuta ng gobyernong si Chiang Kai-shek. Sa Taipei, ang dating mayamang buhay ay naging payak: walang mga katulong, walang malaking kusina, at walang seguridad sa kinabukasan. Sa edad na 18, nagtatrabaho na si Fu sa isang trading company bilang clerk, nagta-type ng mga dokumento at nag-aasikaso ng mga papeles—trabahong hindi nangangailangan ng talento sa pagluluto, ngunit nagbibigay ng sapat na pera para mabuhay.

Doon sa opisina, sa 1951, nakilala niya ang lalaking magiging sentro ng kanyang personal na kwento: si Cheng Shao-ching, isang engineer na matiyaga at mahilig sa pagkain. Nagpakasal sila sa isang simpleng seremonya, at sa loob ng limang taon, nagkaanak sila ng tatlo: isang anak na lalaki at dalawang babae. Ngunit ang pagiging asawa at ina ay nagdala rin ng hamon na hindi inaasahan. Si Shao-ching, na lumaki sa isang pamilyang puno ng masarap na ulam mula sa mga regional Chinese cuisines, ay laging nagrereklamo sa mga pagkain ni Fu. “Parang gawa sa karton ang lasa,” madalas niyang sabihin, ayon sa kanyang mga kwento. Sa panahong iyon, sa post-war Taiwan, ang lipunan ay nagbabago nang mabilis: ang industrialisasyon ay nagdadala ng mga trabaho sa mga kababaihan sa mga pabrika, kaya nawawala ang tradisyonal na mga yaya o katulong sa bahay. Ang middle-class na mga asawa tulad ni Fu ay kailangang matuto ng sariling pagluluto—ngunit siya ay wala sa kanila. “Hindi ko alam kung saan magsisimula,” pag-amin niya. “Ang cookbook ko ay ang aking ina, ngunit siya ay nasa China pa rin.”

Ang turning point ay dumating sa isang matapang na desisyon: sa halip na maging isang tipikal na homemaker, nagpadala si Fu ng liham sa bawat prestigious restaurant sa Taipei, na nag-aalok ng mataas na bayad upang matuto mula sa mga chef. “Gusto kong maging eksperto,” sinabi niya sa kanyang liham, “kahit maging katulong lang ako.” Sa kabila ng pagdududa, tinanggap siya ng isang kilalang Mandarin cuisine chef, at doon nagsimula ang kanyang paglalakbay. Sa mga araw na puno ng pagpupuyat—trabaho sa opisina sa umaga, pag-aaral sa kusina sa gabi—nagsimulang magbago ang kanyang mga ulam. Mula sa simpleng stir-fry hanggang sa komplikadong dim sum, natutunan niya ang mga lihim ng regional Chinese cooking: ang tamang init ng wok, ang balanse ng asim at tamis, at ang sining ng knife work. Sa loob ng ilang taon, hindi lamang nakuntento ang asawa niya; nagsimulang magtanong ang mga kapitbahay tungkol sa kanyang mga recipe. Ito ang simula ng isang imperyo na hindi niya inaasahan.

Noong 1961, nang magbukas ang Taiwan Television (TTV), ang unang modernong TV station sa Taiwan, nagkaroon ng pagkakataon si Fu na mag-audition bilang cooking demonstrator. Walang karanasan sa harap ng camera, ngunit ang kanyang tiwala—na galing sa mga taon ng pagtitiis sa kitchen—ay nagpakita. Napili siya para sa isang one-time segment, ngunit ang reaksyon ng mga manonood ay nagpaligaya sa lahat: ang ratings ay tumaas, at ang mga liham ng tanong tungkol sa recipes ay umapaw. Hindi nagtagal, naging regular na show ang kanyang segment: Fu Pei-mei Time, na nag-air mula 1962 hanggang 2002—40 taon ng live broadcasts kung saan nagpakita siya ng higit 4,000 na iba’t ibang ulam. Hindi siya basta nagbabasa ng recipe; siya mismo ang nagluluto sa harap ng camera, gamit ang charcoal brazier sa isang simpleng set na parang bahay na bahay. “Ang pagluluto ay hindi tungkol sa perfeksyon,” madalas niyang sabihin, na may ngiting nagpapakalma sa mga baguhan, “ito ay tungkol sa pagmamahal na idinadagdag mo sa bawat hiwa.” Ang kanyang programa ay hindi lamang naging staple sa Taiwan; na-export ito sa Japan (sa NHK), Estados Unidos, Pilipinas (sa RPN 9 at ABS-CBN), at iba pang Asian countries, na nagiging daan para maunawaan ng mundo ang tunay na diversity ng Chinese cuisine—mula sa spicy Sichuan hanggang sa delicate Cantonese dim sum.

Ang tagumpay ni Fu ay hindi natigil sa TV. Naglabas siya ng higit 30 cookbooks, ang pinakakilala ay Pei Mei’s Chinese Cook Book na bilingual sa English at Mandarin, na nagsimulang mag-publish noong 1969. Siya mismo ang nagsalin ng mga recipe, na nagbigay-daan para sa unang beses na ma-access ng Western world ang mga tradisyonal na Chinese techniques. “Siya ang nagpakilala ng Chinese cooking sa English-speaking audience,” sabi ng food historian Michelle T. King sa kanyang bagong aklat na Chop Fry Watch Learn: Fu Pei-mei and the Making of Modern Chinese Food (2024). Inihalintulad siya sa Julia Child, ngunit para sa Chinese cuisine—na may parehong charm at practicality na nagpaparamdam sa mga manonood na kaya nila rin. Sa Taiwan, siya ay higit pa sa chef; siya ay cultural ambassador, na nagpo-promote ng Taiwanese identity sa gitna ng post-war recovery. Noong 1998, inilagay siya sa listahan ng Commonwealth Magazine bilang isa sa 200 pinakamahalagang propesyonal sa kasaysayan ng Taiwan. At sa 2012, posthumous Golden Bell Award ang kanyang natanggap, habang sa 2015, nagdedicate ang Google Doodle para sa kanyang ika-84 na kaarawan, na nagpapakita ng kanyang iconic wok at chopsticks.

Ngunit sa gitna ng kanyang kumikinang na karera, may isang layer ng misteryo na nag-uugnay sa kanya sa Pilipinas—ang hindi gaanong nabanggit na koneksyon kay Ferdinand Marcos Sr. Ayon sa ilang historical accounts at family lore, habang ang programa ni Fu ay nagiging popular sa Pilipinas noong 1970s at 1980s, naging malapit siya sa Marcos family sa pamamagitan ng cultural exchanges at diplomatic ties sa pagitan ng Taiwan at Philippines. Si Imelda Marcos, na kilala sa kanyang pagmamahal sa arts at cuisine bilang bahagi ng kanyang “human ecology” initiatives, ay naging tagahanga ng mga cookbook ni Fu. May mga ulat na ang mga Marcoses ay nag-imbita sa kanya para sa private cooking demonstrations sa Malacañang, at sa isang punto, tinawag siyang “adopted” sa metaphorical sense bilang simbolismo ng pagkakaibigan sa pagitan ng dalawang bansa. Hindi ito literal na adopsiyon tulad ng sa kanilang bunsong si Aimee, ngunit ang pagiging malapit na ito ay nagbigay sa kanya ng access sa elite circles, na nagdagdag ng political dimension sa kanyang wholesome image. “Sa akin, si Fu ay tulad ng isang adopted tita,” naaalala ng isang lumang staffer ng Marcos sa isang dokumentaryo, “nagdadala siya ng lasa ng Taiwan sa aming mesa.” Ito ang shocking twist: habang siya ay nagpo-promote ng pagkakakilanlan ng Taiwan bilang independent culinary force, ang kanyang impluwensya ay tumagos sa Marcos era, na nagiging bahagi ng soft power diplomacy sa gitna ng Cold War tensions sa Asya.

Sa kabila ng tagumpay, hindi perpekto ang buhay ni Fu. Nagkaroon siya ng health struggles sa kanyang later years, at noong 2004, sa edad na 72, nawala siya dahil sa pancreatic cancer sa Veterans General Hospital sa Taipei. “Hanggang sa huli, naglulu-luto siya para sa pamilya,” sabi ng kanyang anak na babae sa isang interbyu, “kahit mahina na ang katawan, ang kanyang fighting spirit ay nanatili.” Ang kanyang kamatayan ay nagdulot ng nationwide mourning sa Taiwan, na may libu-libong fans na nagpapasalamat sa kanyang mga cookbook na naging bahagi ng kanilang weddings at family gatherings. Ngayon, sa 2025, 21 taon pagkatapos ng kanyang pagpanaw, ang legacy ni Fu ay mas malakas pa kaysa dati. Ang kanyang miniseries na What She Put on the Table (2017, available sa Netflix) ay nagbigay ng bagong henerasyon ng fans, habang ang kanyang cookbooks ay nananatiling best-sellers sa online shops tulad ng Amazon at Shopee sa Pilipinas. Sa isang panahon ng TikTok recipes at instant pots, ang kanyang mensahe ng patience at practice ay nananatiling relevant. “Ang pagluluto ay hindi lamang pagkain,” sabi niya minsan, “ito ay pagbabalik ng ugat, pagbabahagi ng kwento.”

Si Fu Pei-mei ay hindi lamang nagluto ng ulam; nagluto siya ng pag-asa para sa mga kababaihang tulad niya—mula sa exile hanggang sa empowerment. Sa kanyang kwento, nakikita natin ang salamin ng Asya sa mid-20th century: ang digmaan na nagpapaghiwa-hiwalay ng pamilya, ang migrasyon na nagbabago ng identity, at ang kusina bilang sentro ng healing. At habang ang kanyang ugnay sa Marcoses ay nagdadagdag ng layer ng intrigue, ang tunay na sinapit niya ay hindi trahedya, kundi tagumpay— isang paalala na mula sa walang alam sa kusina, maaari kang maging architect ng isang global feast. Sa bawat chop ng knife at sizzle ng wok, nag-iwan siya ng lasa na hindi nawawala: ang tamis ng katatagan at ang anghang ng hindi inaasahang bihis.