Sa mundo ng Philippine music, madalas nating naririnig ang mga kwento ng mga bituin na nagbigay kulay sa mga panahon ng pagbabago—at isa sa mga iyon ang kay Mike Hanopol, ang tunay na “Jeproks” na hindi lamang nag-udyok ng rebelyon sa mga himig ng rock, kundi nagiging inspirasyon din sa espiritwal na pagbabago ng maraming Pilipino. Ipinanganak noong Abril 10, 1946, sa Maasin, Leyte, bilang Michael Abarico Hanopol, siya ay lumaki sa isang pamilyang may malakas na ugat sa serbisyo publiko—ang kanyang ama ay regional director ng dating Department of the Interior. Ngunit hindi ang pulitika ang naging landas niya; sa halip, ang musika ang naging kanyang tinig, na nagbigay-buhay sa tinaguriang “Pinoy Rock” sa gitna ng martial law era. Ngayon, sa edad na 79, hindi na siya ang matapang na rocker na nakasuot ng beret at leather jacket habang nagpi-pick sa kanyang Steinberger guitar; siya’y isang lihim na Messianic religious leader na nananatili sa low profile, nagbabahagi ng mga awitin na puno ng Bibliya habang lumalaban sa mga delikadong sandali ng kalusugan at personal na pagsubok. Ito ang kwento ng isang lalaking hindi lamang nag-iwan ng legacy sa musika, kundi nagiging paalala rin na ang buhay ay puno ng hindi inaasahang twists na nagdudulot ng tunay na lakas.

Balikan natin ang pinagmulan ng kanyang paglalakbay, na parang isang rock ballad na puno ng drama at tagumpay. Bata pa lamang si Mike—humigit-kumulang siyam anyos noong huling bahagi ng 1950s—nagsimula na siyang mag-gitara, na nagiging unang pag-ibig niya sa buhay. Lumipat ang pamilya sa Manila, kung saan nag-aral siya sa La Salle Greenhills at Mapua Institute of Technology, ngunit hindi nagtagal, lumipat siya sa seminaryo pagkatapos ng ika-anim na baitang. Ito ang unang pagkakataon na nahawakan niya ang Bibliya nang malalim, na magiging inspirasyon sa kanyang mga kanta sa hinaharap. Ngunit ang tawag ng musika ay mas malakas—sa 1967, sa gitna ng kanyang college years, nagdesisyon siyang sumali sa isang band na nagpo-perform sa Vietnam para sa mga sundalong Amerikano. Ito ang desisyon na nagdulot ng malaking alitan sa kanyang ama; hindi sila nag-usap ng siyam na taon, na nagiging sugat na nagmarka sa kanyang kabataan. “Talagang galit na galit ang nanay at tatay ko,” pag-amin niya sa isang recent interview noong Oktubre 2025, habang nagre-reminisce ng mga araw na iyon. Gayunpaman, hindi ito naging hadlang; sa halip, naging gasolina ito para sa kanyang unang hakbang sa mundo ng rock.

Sa late 1960s, nagkaroon siya ng mga unang gigs sa Manila clubs, kung saan nagkakilala siya ng mga kapwa musikero tulad nina Wally Gonzales at Pepe Smith. Ito ang simula ng Juan de la Cruz Band, ang grupo na naging sentro ng Pinoy rock revolution noong 1970s. Bilang bass guitarist at lead vocalist, si Mike ay ang pusong tumitibok ng banda—nagbigay ng mga himig tulad ng “Titser’s Enemy No. 1,” “Balong Malalim,” at “Himig Natin” na naglalahad ng totoong buhay ng Pilipino sa ilalim ng diktadura. Ang kanilang musika ay hindi lamang entertainment; ito ay protesta, isang paraan ng paglaban sa pamamagitan ng mga kanta na puno ng social commentary at raw energy. “Kami ang nagbigay ng boses sa mga kabataan na naghahanap ng pag-asa sa gitna ng kaguluhan,” sabi niya sa isang panayam. Naglabas ang banda ng mga album na naging gold record winners, at si Mike mismo ay nagkaroon ng solo career na nag-iwan ng 20 albums sa kanyang discography—tatlo rito ay gold prize awardees, at tatlo pa ay nakatanggap ng Aliw Awards. Ang kanyang trademark? Ang itim na beret, leather outfits, at ang kanyang headless Steinberger guitar na nagiging simbolo ng kanyang rebelde na espiritu.

Ngunit hindi lahat ng kanyang kwento ay puro riffs at cheers; may mga kontrobersya at personal na trahedya na nagbigay kulay sa kanyang landas. Noong 1970s, nag-found siya rin ng Hagibis, ang disco group na nagbigay ng mga novelty hits tulad ng “Beep Beep” at “Buhay Amerika,” na nagpapakita ng kanyang versatility mula rock patungo sa pop. Ito ang panahon na nagbigay sa kanya ng financial stability, lalo na nang mabuntis ang kanyang asawa, na nag-udyok sa kanya na maging prolific songwriter. “Nag-separate ako sa banda para mag-focus sa pagsusulat ng sariling kanta,” kuha mula sa kanyang kwento sa Tatler Asia noong 2024. Gayunpaman, ang martial law ay nagdulot ng pressure; maraming artist tulad niya ang nahaharap sa censorship at surveillance, na nagiging dahilan kung bakit madalas siyang maging “show-opener” para sa international acts tulad ng Pink Floyd at Led Zeppelin sa Asia—mga concert na nagiging escape para sa mga Pilipino na nangangailangan ng pahinga mula sa realidad.

Sa 1982, sa gitna ng lumalaking tensyon, umalis si Mike sa Pilipinas patungo sa US, kung saan nanirahan siya sa North Miami Beach, Florida, at pagkatapos sa New York City noong 1983. Dito, nagpo-perform siya kasama ang mga Filipino at American bands, habang nagre-record ng albums tulad ng “Pilyong Bata” sa Fort Lauderdale. Ito ang kanyang “exile” phase, na puno ng pagmumuni-muni tungkol sa ugat at identity. Sa 1987, bumalik siya sa Florida, ngunit noong 1993, nagdesisyon na bumalik sa Pilipinas—kasabay ng pagtuklas niya ng kanyang Jewish roots mula sa isang lolo na sumali sa US Army sa Leyte noong Commonwealth era. Ito ang nagiging turning point: ang kanyang seminaryo background at rock experiences ay naghalo, na nagdulot ng kanyang pagiging Messianic religious leader. “Nagbago ang lahat nang malaman ko ang aking Jewish ancestry; naging parang Pinoy Judaism ang pananampalataya ko,” sabi niya sa isang 2013 feature ng Inquirer. Mula noon, ang kanyang mga kanta ay nagiging puno ng biblical references—”Laki sa Layaw” ay naglalahad ng aral laban sa kayabangan, habang “Balong Malalim” ay inspirado sa Book of John.

Ngayon, sa 2025, ang buhay ni Mike ay hindi na ang mataong mundo ng concerts; ito ay isang lihim na ministeryo na puno ng delikado at inspirasyon. Nananatili siyang low-key sa isang simpleng tahanan sa Metro Manila, kung saan nagbabahagi siya ng mga awitin na nagpo-promote ng pananampalataya at buhay na may layunin. Ang kanyang album “Lagablab” noong 2008—na muling inilabas bilang vinyl reissue noong Oktubre 2025 sa tulong ng Backspacer Records—ay isang 10-track guitar masterpiece na halo ng jazz, rock, hip-hop, at ballad, na inspirado sa Psalms at Ten Commandments. “Iniyakan ko ang mga kantang ito nang isulat ko; sila ang nagiging aral ko sa kabataan,” pag-amin niya sa isang press event, habang nagre-reminisce ng collab niya kay Francis Magalona sa “Namamasyal.” Ito ang panahon na nagiging malinaw ang kanyang pagbabago: mula sa jeproks na nagpo-protesta sa sistema, naging tagapagtanggol siya ng espiritwal na pagbangon.

Ngunit hindi rin naman walang hamon ang kanyang ngayon. Noong 2021, nakipaglaban siya sa COVID-19, na nag-confine sa kanya sa isang hospital sa Rizal—mga sandali na nagpaalala sa kanya ng kahinaan ng katawan sa edad na 75. “Nagpasalamat ako sa Diyos sa bawat dasal ng mga tagahanga,” sabi niya pagkatapos, na nagiging dahilan kung bakit patuloy siyang nagbabahagi ng testimonya sa social media at small gatherings. Sa kabila ng mga health scares, hindi siya tumitigil sa pagiging proud Pinoy: noong Oktubre 2025, nagkuwento siya kung paano niya sinoli ang kanyang US green card pagkabigay nito, na nagiging simbolismo ng kanyang pagmamahal sa bayan. “May green card na ako, pero sinoli ko agad—dito ang puso ko,” pahayag niya sa Bandera, na nagdulot ng waves ng paghanga mula sa netizens. At sa gitna ng lahat, ang kanyang legacy ay muling nabubuhay sa “Jeproks, The Musical,” na mag-oopen sa GSIS Theater mula Nobyembre 20 hanggang 29, 2025. Directed ni Frannie Zamora at starring sina David Ezra, Geneva Cruz, Jett Pangan, at Jeffrey Hidalgo, ito ay isang tribute sa kanyang hits tulad ng “Laki sa Layaw” at “Himig Natin,” na nagse-set sa 1970s era ng political unrest at social change.

Bakit nga ba nakaka-inspire ang kwento ni Mike Hanopol? Dahil ito ay hindi lamang tungkol sa mga riffs at stages; ito ay tungkol sa pagpili ng landas na puno ng tunay na pagbabago, kahit na delikado ito. Sa isang industriya kung saan madalas na nakakalimutan ang espiritwal na bahagi ng buhay dahil sa spotlight, napili niya ang pagiging bridge sa pagitan ng rock at pananampalataya—na nagiging aral na ang tunay na musika ay hindi lamang tunog, kundi mensahe na nagpapagaling ng kaluluwa. “Ang buhay ay parang kanta: may verse ng saya, chorus ng sakit, at bridge ng pag-asa,” sabi niya sa isang recent podcast. At sa kanyang tahanan ngayon, kung saan madalas siyang magdasal bago mag-pick ng gitara, makikita mo ang kanyang simplicity: mga litrato ng pamilya, Bibliya sa tabi ng kanyang Steinberger, at mga vinyl ng kanyang old hits. Hindi na siya nagpo-perform sa malalaking arenas, ngunit sa small circles ng mga tagahanga at komunidad, siya’y nagiging rabbi na nagbabahagi ng “Pinoy Judaism”—isang halo ng kanyang Jewish roots at Pilipino spirit.

Sa huli, ang buhay ni Mike Hanopol ay isang paalala na ang hindi inaasahang mga daan—mula sa seminaryo hanggang sa rock stardom, mula sa US exile patungo sa lihim na ministeryo—ay ang mga nagiging pinakamaganda kapag hinayaan mong gabayan ng puso at pananampalataya. Habang ang mundo ay nagbabago sa 2025, kasama ang vinyl revival ng kanyang Lagablab at ang stage magic ng Jeproks The Musical, sigurado kaming si Mike ay patuloy na mag-i-inspire—sa mga batang musikero na nangangarap ng rebellion, sa mga matatanda na nangangailangan ng pag-asa, at sa lahat ng naniniwala na ang tunay na jeproks ay hindi sa itsura, kundi sa loob. Ngayon, habang tayo’y nagbabasa ng kanyang kwento, hindi mo maiwasang magtanong: Ano ang susunod na kanta niya? Mas maraming albums ba na puno ng biblical rock, o higit pang testimonya ng pagbangon? Ano man iyon, ang mensahe niya ay malinaw: ang buhay ay delikado, ngunit kapag puno ito ng tunay na layunin, ito ay nagiging himig na hindi mapapagod na kantahin. Tara, bigyang-halaga ang iyong sariling “jeproks moments”—ang mga pagpili na nagdudulot ng tunay na kaligayahan, tulad ng ginawa ni Mike sa loob ng higit limang dekada ng kanyang walang katuluyang paglalakbay.