Mainit na balita ang tumama sa social media matapos ang kontrobersyal na pagtalaga kay Police General Rommel Francisco Marbil bilang bagong Chief ng Philippine National Police (PNP). Kasabay nito, naging usap-usapan din ang pagharap ni Senadora Risa Hontiveros sa media kung saan isang matapang na reporter ang hindi nag-atubiling singilin siya sa kanyang pahayag tungkol sa bagong hepe ng PNP.

Sa isang press conference na inaasahang magiging ordinaryong tanungan lang, nag-iba ang tono ng usapan nang tanungin si Hontiveros tungkol sa kanyang saloobin sa pagkakatalaga kay Marbil. Sa halip na tipikal na political pleasantries, nagbigay si Hontiveros ng masinsinang puna sa estado ng hustisya, accountability, at transparency sa mga ahensya ng gobyerno, partikular na sa PNP.

“Ang kailangang itanong ay hindi lang kung sino ang iniluklok, kundi kung ano ang sistemang umiiral na patuloy na nagpo-protekta sa mga tiwali,” ayon kay Hontiveros.

Ngunit hindi ito pinalampas ng isang mamamahayag. Sa isang tila hindi inaasahang pagbato ng tanong, tinanong si Hontiveros kung paano niya nasisiguro na may kakulangan agad sa integridad ng bagong PNP Chief, gayong wala pa itong malinaw na rekord ng katiwalian o kabiguan sa tungkulin.

“Senadora, batay po ba sa personal na datos, o ito po ba’y isang generalization lang?” tanong ng reporter na mabilis na nag-viral sa social media.

Nagkaroon ng tensyon sa pagitan ng dalawa, ngunit nanatiling kalmado si Hontiveros. Ipinaliwanag niya na ang kanyang puna ay mas nakatuon sa institusyonal na pananagutan at hindi sa personalidad ni Marbil. “Wala po akong intensyong husgahan si General Marbil sa personal. Ang punto ko, dapat tayong maging mas mapanuri sa mga pamumunong may direktang epekto sa karapatang pantao at kapayapaan ng ating mga mamamayan,” paliwanag niya.

Sa social media, hati ang reaksyon ng publiko. May mga pumuri sa reporter dahil sa pagiging matapang nito sa pagtatanong at pagtatanggol kay Marbil, habang ang iba naman ay sumang-ayon kay Hontiveros at iginiit na dapat laging may kritikal na pagsusuri sa mga itinalagang opisyal—lalo na sa PNP, na madalas masangkot sa mga isyu ng karahasan at pang-aabuso ng kapangyarihan.

Ayon sa ilang netizens, hindi sapat na malinis ang pangalan sa papel. Dapat umano ay may malinaw at matibay na paninindigan laban sa katiwalian at paninindak. “Maraming opisyal ang hindi nasasangkot sa isyu, pero tahimik naman kapag may nangyayaring hindi tama. Diyan tayo dapat kabahan,” sabi ng isang komento.

Ngunit sa kabilang banda, may mga naniniwalang si General Marbil ay isang karapat-dapat at maayos na opisyal. Binanggit pa ng ilan ang kanyang mga nagawang reporma at ang kanyang mahabang serbisyo sa loob ng PNP.

Samantala, tumindig naman ang ilang kaalyado ni Hontiveros upang depensahan ang kanyang paninindigan. Para sa kanila, ang mga ganitong pahayag mula sa oposisyon ay mahalagang paalala na ang demokrasya ay hindi lang pagpili ng pinuno kundi pagsigurong ang sistema ay nananatiling accountable sa taumbayan.

Hindi rin maikakaila na ang sagutan ay nagbigay ng bagong sigla sa diskusyon ukol sa kalagayan ng law enforcement sa bansa. Marami ang nagtatanong—kailan ba tayo magkakaroon ng PNP Chief na may malinaw at matatag na paninindigan laban sa abusadong sistema?

Sa huli, hindi man direktang tinuligsa ni Hontiveros si Marbil, malinaw na ang kanyang panawagan ay para sa mas mataas na pamantayan sa pamumuno. At ang naging reaksyon ng reporter? Isa itong paalala na sa isang tunay na demokratikong lipunan, may karapatang kwestyunin ang kapangyarihan—kahit pa galing ito sa isang Senador.

Ang kaganapang ito ay hindi lang patungkol sa isang personalidad kundi sa mas malawak na tanong: ano nga ba ang pamantayan natin sa liderato, at gaano kalalim ang ating pagnanais na ito’y maging makatao, makatarungan, at tunay na para sa bayan?