“Kapag nagsalita kami… may babagsak.”
Ito ang nakakagimbal na pahayag ng isa sa apat na akusado sa pagkawala ng 34 sabungeros sa Luzon. Ngayon, sila’y humihingi ng proteksyon mula sa gobyerno — hindi para umiwas, kundi para mabuhay. Dahil ayon sa kanila, may mga “malalaking pangalan” ang natatapakan na.

Ang kaso ng mga sabungerong biglang naglaho ay isa sa mga pinakamatinding misteryo ng modernong panahon sa bansa. Mula 2021 hanggang 2022, isa-isang nawala ang mga sabungero, para bang binura sa mundo. Walang bangkay. Walang ebidensya. Hanggang ngayon, wala pa ring pormal na hustisyang naibibigay sa mga pamilya.

Pero nitong Hulyo, bumaliktad ang ihip ng hangin. Isa sa mga akusado — na ngayon ay sumailalim sa protective custody — nagsimulang magsalita. At sumunod pa ang tatlo. Lahat sila, iisa ang sinasabi: “Hindi ito basta-basta. Hindi lang kami ang may alam. At hindi lang ito tungkol sa sabong.”

Nagsimula nang maglabasan ang mga detalye — hindi lahat ibinunyag sa publiko, pero ayon sa DOJ, may kasamang video, lokasyon, at testimonya na kayang gumiba ng mga pangalan. “Kung hindi kami poprotektahan, baka kami ang sunod na mawala,” ayon sa isa sa kanila.

Isang testigo raw ang may hawak ng ebidensiyang “hindi pa kayang ilabas sa publiko.”
Isa pang akusado ang nagsabi: “Kung sino ang may hawak sa online sabong noon… siya rin ang may kayang patahimikin kami ngayon.”

May mga sinasabing sinuhulang opisyal. May mga pulis na daw “naka-uniporme pero hindi na nagtatrabaho para sa batas.” May mga politiko raw na tahimik pero galamay na ng operasyon. Hindi pa pinapangalanan, pero sinabing “may isa sa kanila, kilalang-kilala ng lahat.”

Ang tanong ngayon: bakit bigla silang nagsalita? Ayon sa ulat, may isa raw sa grupo nila na “nawala” rin kamakailan — hindi dahil sa kulungan, kundi dahil sa isang hindi inaasahang ‘aksidente.’ At mula noon, nagdesisyon silang lumapit na sa gobyerno.

Hindi basta kaso ang kinahaharap nila. Isa itong operasyon na tila may sarili nang batas. Sa ilalim ng Taal Lake, may mga sako raw na nakuha. Ilan sa mga ito, may lamang hindi na dapat makita pa. Ang resulta ng forensic tests — hindi pa inilalabas. Bakit? May nagpipigil ba?

Ang DOJ, aminado: “Hindi lahat puwedeng sabihin ngayon.”
May mga pangalan na raw lumilitaw sa affidavit ng mga akusado — pero hindi muna pinapangalanan, dahil posibleng mailigpit bago pa man makasuhan.

Sa likod ng lahat ng ito, may isa pang tanong na hindi pa sinasagot: ano ang totoo?
At… sino ang ayaw itong lumabas?