Isang nakakagulantang na eksena ang lumutang sa gitna ng maingay na usapin sa International Criminal Court (ICC) matapos lumabas ang balitang si dating Pangulong Rodrigo Duterte ay nasa napakahina nang kondisyon sa piitan. Ayon sa mga ulat, tila “buto’t balat” na lamang ang dating matatag na lider, at ang kanyang kalusugan ay patuloy na lumulubha.

“Parang buto’t balat na lang siya…”
Ito ang mga salitang lumabas mula sa mga nakakita kay Duterte kamakailan. Ayon sa mga insider, halos hindi na raw makakilos si Duterte, na umano’y nawalan ng ganang kumain, hirap magsalita, at labis ang pangangayayat. Ilang larawan ang kumakalat na nagpapakita ng isang matandang lalaki na halos hindi na makilala—bagamat hindi ito kinukumpirma ng kampo ng dating pangulo.

Detained sa The Hague
Matatandaang inaresto si Duterte at kasalukuyang nakakulong sa The Hague, Netherlands upang harapin ang mga kaso sa ICC kaugnay sa umano’y extrajudicial killings noong kanyang administrasyon. Habang hinihintay ang pagdinig sa Setyembre, patuloy ang mga panawagan ng kanyang mga kaalyado para sa “humanitarian consideration.”

Bato Dela Rosa: “Huwag na po nating hintayin mamatay siya sa kulungan.”

Sa isang emosyonal na pahayag, nanawagan si Senador Ronald “Bato” Dela Rosa sa korte at sa international community na pahintulutan si Duterte na ilipat sa Pilipinas para sa house arrest. Ayon sa kanya, hindi makatao ang pinagdadaanan ngayon ni Duterte. “Hindi na siya ‘yung Duterte na kilala natin noon. Mahina na siya. Parang lolo na pinabayaan,” ani Dela Rosa.

House Arrest o Terminal Release?
Ayon sa mga legal analyst, may mga posibilidad para sa “house arrest on medical grounds,” ngunit kailangan pa rin ng approval mula sa korte ng ICC. Samantala, patuloy ang diskusyon sa kung dapat bang bigyan si Duterte ng karapatang magpagaling sa sarili niyang tahanan sa Davao City, lalo’t hindi pa tapos ang pagdinig sa kanyang mga kaso.

Netizens: Dapat bang kaawaan si Duterte?
Hindi pa rin mapigilan ang mainit na diskusyon sa social media. May ilan na nagsasabing ito ang bunga ng mga ginawa ni Duterte sa kanyang termino, habang ang iba naman ay nananawagan ng awa at respeto sa kanyang kasalukuyang estado bilang matanda at may sakit.

Narito ang ilang mga komento:

“Ganyan din ang itsura ng mga nawalan ng mahal sa buhay sa EJK. Ngayon gusto niya ng awa?”

“Human rights apply to everyone—even to those who once violated it.”

“Pabayaan na lang siyang makasama ang pamilya niya. Hindi na siya banta.”

Isang Larawan, Isang Sigaw ng Paghingi ng Tawad?
Ayon sa mga malapit sa pamilya, si Duterte mismo raw ay nagtanong na: “May oras pa ba akong bumawi?” Ang tanong na ito ay nagpapahiwatig ng tila pagninilay sa kanyang mga nagawa—isang tanong na sa ngayon ay binibigyan ng kanya-kanyang kahulugan ng publiko.

 Ano’ng Susunod?
Sa harap ng lumalalang kondisyon ni Duterte, ang mundo ay naghihintay: magpapakita ba ng awa ang international justice system, o ipagpapatuloy ang imbestigasyon hanggang sa huling hininga? At para kay Bato, isa lang ang panawagan: “Bigyan siya ng dignidad sa kanyang huling mga araw.”