Sa gitna ng maiinit na usaping pulitikal sa Pilipinas, isang nakakagulat at kontrobersyal na pahayag diumano mula kay Bise Presidente Sara Duterte ang kumalat kamakailan: “Tumahimik ako hindi dahil mahina ako… kundi dahil alam kong darating ang araw na iyon.” Kasabay nito ay mga paratang na naglalantad kina dating tagapagsalita ng Pangulo Harry Roque at isang nagngangalang “Kaufman” bilang mga Hudyo, na sa konteksto ng naturang balita, tila may negatibong layunin.

Subalit totoo nga ba ang mga sinabi? May batayan ba ang mga akusasyong ito? Isa ba itong anyo ng mapanirang pulitika, disimpormasyon, o may mas malalim na isyung hindi pa natin nauunawaan?

Una sa lahat, mahalagang linawin kung saan nagmula ang diumano’y pahayag ni VP Sara. Wala sa mga pangunahing media outlet tulad ng ABS-CBN, GMA News, o Inquirer.net ang nag-ulat tungkol sa ganitong klase ng pahayag. Wala rin sa mga verified social media account ng Bise Presidente ang katibayan ng nasabing linya. Sa halip, ang pahayag ay kumalat sa mga social media platforms at ilang hindi kilalang blogsite, na madalas ay pinagmumulan ng fake news.

Kung gayon, maaaring ang linya ay misattributed quote—isang pahayag na isinulat at ikinabit sa isang personalidad upang bigyang kredibilidad ang nilalaman, kahit walang sapat na batayan.

Ang pagbabanggit ng relihiyon o etniko—lalo na kung Hudyo—bilang batayan ng paninira o pagdududa sa isang tao ay may matinding epekto sa konteksto ng pandaigdigang kasaysayan. Sa kasaysayan ng daigdig, partikular na sa panahon ng Holocaust, ang salitang “Hudyo” ay ginamit sa paraang mapanira at diskriminatibo. Kaya’t kapag ito ay ginamit sa pulitika bilang paninira, ito ay delikado at maaaring lumabag sa Anti-Discrimination Laws.

Kung totoong may nagsabi nito, ito ay hindi lamang moral na isyu, kundi posibleng may legal na implikasyon. Ngunit sa ngayon, walang opisyal na pahayag mula kay VP Sara na nagpapatunay na binanggit niya ang mga personalidad na sina Roque at Kaufman bilang “Hudyo” na may negatibong konotasyon.

Hindi karaniwang naririnig sa politika ng Pilipinas ang pangalang “Kaufman.” Kung siya ay bahagi ng anino ng kapangyarihan, bakit ngayon lamang siya pinangalanan? Maaaring ito’y pagkakaibang pangalan, pseudonym, o isang fictional na karakter na ginagamit upang makabuo ng narrative.

Mahalaga rin na siyasatin kung may indibidwal sa likod ng pangalang ito na aktibo sa gobyerno, oposisyon, media, o anumang larangan ng impluwensiya. Gayunpaman, kung walang sapat na ebidensiya o impormasyon ukol sa kanyang koneksyon sa mga mahahalagang desisyong pulitikal, marapat lamang na maging mapanuri sa mga ganitong klaseng pahayag.

Ang ganitong uri ng pahayag ay maaaring bahagi ng mas malawak na disinformation campaign. Ayon sa mga eksperto sa komunikasyon at pulitika, laganap ang weaponization of information kung saan ginagamit ang kasinungalingan o kalahating katotohanan upang manipulahin ang opinyon ng publiko. Minsan ito’y nakabalot sa anyong “rebelasyon” mula sa isang mataas na opisyal, na sa kalauna’y walang basehan pala.

Ayon sa UP Journalism Studies Center, halos 40% ng political content online sa Pilipinas ay may elementong hindi beripikado o kaya’y satirical, ngunit inaakala ng publiko na totoo.

Kung babalikan ang pahayag—”Tumahimik ako hindi dahil mahina ako…”—ito ay maaaring palasak na linya ng isang pulitikong gustong bigyang hustisya ang kanyang pananahimik sa gitna ng kontrobersya. Hindi ito kakaiba, at maraming pulitiko ang gumagamit ng parehong tono kapag nais ipakita ang strategic silence bilang anyo ng political strength.

Ngunit ang pagsama nito sa umano’y “paglalantad” ay isang kakaibang twist na hindi tipikal sa estilo ng komunikasyon ni VP Sara. Kilala siya sa matalas na pananalita ngunit bihira siyang magsalita ng walang pruweba—lalo’t kung may implikasyon sa diskriminasyon o pagkiling sa lahi.

Kung totoo man ang nasabing pahayag, maaaring ito ay sumasalungat sa mga probisyon ng:

Republic Act No. 11054 (Bangsamoro Organic Law) – na kinikilala ang karapatan ng bawat etniko at relihiyon.

Republic Act No. 11166 (Anti-Discrimination Law) – Laban sa diskriminasyon base sa lahi, relihiyon, kasarian, at iba pa.

Cybercrime Law – Kung ang pahayag ay peke at nilayong sirain ang reputasyon ng iba, maaaring ito ay cyber libel.

Ang ganitong klase ng isyu ay maaaring makaapekto sa imahe ni VP Sara sa dalawang paraan:

Kung totoo – Siya ay maaaring maharap sa pambabatikos, parehong lokal at internasyonal, lalo na sa mga sektor na labis na sensitibo sa isyu ng diskriminasyon.

Kung hindi totoo – Siya naman ay maaaring biktima ng isang black propaganda o smear campaign, bagay na madalas nangyayari sa mga pulitikong may mataas na tsansang tumakbo sa mas mataas na posisyon (hal. pagka-Pangulo sa 2028).

Ang malayang midya at mapanuring mamamayan ang pangunahing sandata laban sa disimpormasyon. Mahalagang tanungin: Saan galing ang balita? May malinaw bang source? Na-verify ba ito ng kahit isang lehitimong media outlet? Kung wala, dapat itong tratuhing may pagdududa.

Kung ang layunin ng pagpapalaganap ng balitang ito ay upang hatiin ang opinyon ng publiko, tungkulin nating pigilan ito sa pamamagitan ng edukasyon, beripikasyon, at responsableg paggamit ng social media.

Sa huli, ang pahayag na “Tumahimik ako hindi dahil mahina ako…” ay maaaring maging isang simbolo ng paninindigan, o isang sinadyang kasinungalingan na nakabalot sa drama. Ang isyu ng diumano’y paglalantad kina Roque at Kaufman bilang “Hudyo” ay masyadong sensitibo upang tanggapin nang basta-basta, lalo’t walang matibay na ebidensya.

Mahalaga ngayon, higit kailanman, na ang katotohanan ay manaig sa panahon ng kaguluhan, at na ang bawat mamamayan ay maging tagapagtanggol ng katwiran laban sa disimpormasyon.